فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى

256

مهمان نامه بخارا ( تاريخ پادشاهى محمد شيبانى ) ( فارسى )

مرقد او هر كه زيارت كند * او بحقش زود سفارت كند بود امين ساكن او روز عيد * صبحه اللّه صباحا سعيد وصف يسى و بلدهء يسى كه مزار حضرت خواجه است بغايت مملكتى رحب الاطراف ، خصب الاكناف است و تخت ممالك تركستان و نواحى او سبز و خرم همچو گلستان ، از ارجاء ممالك اوزبك [ 113 ر ] كه ناحيهء شمالست و انحاء مسالك اندجان تا بحدود ختاى كه نهايات معمورهء شرق است امتعه و نفايس به بلدهء يسى نقل كنند و در آنجا خريد و فروخت شود و آن محل حلّ اوقار تجار و مرتحل طوايف مسافران امصارست . وصف عمارت مزار خواجهء يسوى اما عمارت مزار حضرت خواجه قدّس اللّه روحه از نوادر عمارات معمورهء عالم و غرايب مصنوعات اولاد آدم است ، قبّهء رفيع البنيان كه بناى گنبد هرمان نزد او بىپايه نمايد و عقاب چرخ او را در زير سايه در آيد . قصر غمدان صنعاء يمن را غم‌دان خواند در نعتش اساس آن را ويران سازد [ كذا ] و سنگ حرمان بجانب سدير و خورنق اندازد ، صفهء او در ارتفاع از نوادر آفاق است و طاق او در سر افرازى زير اين طاق مقرنس برفعت پايه طاقست . شرفات ايوان آن بر كنگرهء كيوان خنديده و مدارج منازلش در رسوخ بناى ، چرخ نيلگونرا نه پسنديده . صحن خانقاهش از نزهنگاه جنّت عدن حكايتى و بسيط سطح او از مدارج ارتاب معراج كنايتى طاس بالوعه‌اش نمودار حوض كوثر كه زلال نعيم سرمد به تشنگان وادى طلب رساند و چاه عميق او سينهء چشمهء سلسبيل كه شربت راحت بمذاق سر گردانان بوادى تعب چشاند . ابيات قبهء خواجهء يسى بنگر * بر كشيده باوج گردون سر طاق او برترست از هرمان * جفت حرمان از وقباب جنان